Uitlaat : Dossier

Bij Bike parts kan je terecht voor verschillende merken gespecialiseerde uitlaten : Laser, Yoshimura, Bos,…
Plaatsing & motorafstelling via testbank in onze werkhuizen.

(Suzuki GSX-R 600 met demper van Laser  / Foto : http://www.laserexhausts.com)

Originele demper = reflectiedemper

Originele dempers zijn zwaar en groot omdat ze werken volgens het principe van reflectiedemping. In de demper zit een systeem van tussenschotten en verschillende kamers. De uitlaatstromen en geluidsgolven gaan door dit doolhof en omdat ze zo vaak weerkaatsen tussen de verschillende wanden, sterft het geluid gewoon uit.

Een demper mag voor de motorconstructeur niet te veel kosten en moet allerhande mishandelingen aankunnen, dus wordt dik en zwaar materiaal gebruikt.

Een originele demper weegt al snel 5 kilo, terwijl een carbon of titanium aftermarket demper slechts iets meer dan de helft daarvan weegt. Aftermarket = absorptiedemper

Laser en Bos bijvoorbeeld gebruiken een heel ander systeem:  De absorptiedemping.

(Foto : http://www.laserexhausts.com)

We starten met een dunwandige, geperforeerde binnenmantel. Binnen deze buis worden de gassen en geluidsgolven nauwelijks weerkaatst en vrijwel rechtstreeks naar buiten doorgelaten. Hier rond komt dan een fijnmazig gaas dat vooral helpt om niet te veel pulsen van de gassen door te geven. Deze zouden een negatieve invloed hebben op de demperwol die er rond zit. Eerst een grove, vezelachtige wol die zeer hittebestendig en duurzaam is, daarna een fijnere glasvezelwol, die goed isoleert tegen warmte en geluid. Hier rond zit dan uiteindelijk de buitenmantel. De buitenmantel heeft eerder een decoratieve rol en bestaat uit roestvrij staal (inox), carbon, aluminium, titanium of een combinatie hiervan.

Vermogen en keuring

Het voordeel van absorptiedempers is dat ze een volle, diepe sound laten horen en voor een flinke vermogenswinst zorgen. Ook het koppel in lage toeren gaat er flink op vooruit omdat enkele homologatiedipjes uitgevlakt kunnen worden. Zowat al deze uitlaten zijn trouwens gekeurd, tenzij anders vermeld wordt. Je kan dus zonder problemen legaal de baan op. Dit keurmerk hangt af van een combinatie van zowel geluid als een propere uitstoot. Het geluid wordt vaak door een verwijderbare decibelkiller in de kiem gesmoord. Deze vernauwt de doorgang van de demper, waardoor er minder geluid naar buiten kan, maar daarbij ook enkele paardenkrachten tegenhoudt. Laser en Bos gebruiken een verschillend systeem.

(Dynojet : Niet bindend voorbeeld van verschil in vermogen)

Geluidsniveaus Bos

Bos heeft een simpele dB-eater die in de uitgang van de demper komt. Origineel zit deze vast met een boutje, waarop een vlot te breken borglasje ligt. Met een tang haal je de dB-eater er in geen tijd uit. Naargelang het type demper en het aantal cilinders van de motor gebruikt Bos een verschillende dB-eater. Deze zitten zowel in hun GTS met fraaie eindkap, de hoekige GP1 als de traditionele Oval. Bij de GT-reeks voor naked bikes is de dB-eater niet altijd verwijderbaar.

Geluidsniveaus Laser

Laser heeft meer mogelijkheden dan gekeurd of open. Hun gepatenteerde Dual Sound principe heeft verschillende soorten inserts. Op www.dualsound.com wordt dit aan de hand van afbeeldingen uitgelegd. De demper wordt geleverd met een legal insert er in. Deze gebogen tube zorgt er voor dat het geluid eerst nog in de laatste holle kamer resoneert en niet rechtstreeks naar buiten kan. In de doos zit ook een sport insert. De laatste holle kamer wordt dan overgeslagen zodat het gedempte deel korter wordt. De demper zal dan meer lawaai maken en door de vlottere doorstroming meer vermogen leveren. Soms kiest de gebruiker er voor om helemaal geen insert in de demper te monteren. De uitlaat wordt dan bijzonder luid, maar dit is een optie die Laser niet aanraadt omdat het vermogen niet optimaal afgegeven wordt en de mengselverhouding niet ideaal is.

(Foto : http://www.laserexhausts.com)

Ontwikkeling

Je kan niet zomaar eender welke demper op een motor zetten.
De lengte, diameter en de vertakkingen van een uitlaattraject zijn erg belangrijk voor het vermogen. Laser en Bos hebben geavanceerde software om te berekenen wat goed kan werken voor een bepaald type motorfiets. Aan de hand van prototypes wordt dan op de testbank bekeken wat effectief goed werkt. Hierbij wordt o.a. ook getest op emissie, temperatuur en geluid. Elke demper die gecommercialiseerd wordt, moet te monteren zijn zonder dat daarbij de afstelling van de motor moet veranderd worden.

Samenvatting

Kortom: vervanguitlaten geven een diepe sound, laten je kiezen uit verschillende geluidsniveaus, zijn heel wat lichter, helpen je aan meer vermogen en zien er ook gewoon zoveel knapper uit.

Gebaseerd op bron (2011) www.bike-design.com